Nie masz jeszcze konta w serwisie?

Żywienie – normy żywieniowe oraz racje pokarmowe

Pokaż, że lubisz:
Średnio: 0
Głósów: 0
Ocena: Nie oceniono
Żywienie człowieka polega na dostarczeniu organizmowi pokarmów naturalnych lub w postaci różnych potraw i napojów. Mają one za zadanie zapewnienie utrzymania podstawowych funkcji życiowych. W tym celu ustalone zostały pewne normy, które wskazują zapotrzebowanie organizmu na składniki odżywcze oraz energię.

Produkty spożywcze zostały podzielone na pięć podstawowych grup dzięki czemu zdecydowanie łatwiej jest zaplanować żywienie. Uważa się, że każdy posiłek spożywany w ciągu dnia musi zawierać przynajmniej jeden z produktów znajdujących się w każdej grupie. Zatem podział produktów wygląda następująco:

  • produkty zbożowe i ziemniaki;

  • warzywa i owoce;

  • mleko i jego przetwory;

  • mięso, drób, ryby i ich przetwory, jaja, rośliny strączkowe;

  • tłuszcze.

W celu ułatwienia planowania prawidłowego żywienia dla każdego bez względu na płeć, wiek oraz wykonywaną pracę zostały stworzone normy żywieniowe. Określają one ilość energii oraz ilość wymaganych składników odżywczych, jakie należy dostarczyć organizmowi w czasie jednej doby. Normy żywieniowe dzielą się na:

  • minimalne, które określają minimalne oraz dopuszczalne spożycie. Wskazują na najmniejszą ilość danego składnika odżywczego, która ma na celu utrzymanie na stałym poziomie równowagi procesów organizmu, a tym samym nie powoduje niedoborów żywnościowych;

  • optymalne, które wskazują ilość składników odżywczych, które maja na celu oprócz utrzymania na stałym poziomie równowagi procesów organizmu, ale również powodują wzrost, rozwój oraz regenerację organizmu. Ilość dostarczanych składników zapewnia również optymalne zdrowie organizmu;

  • Zalecane, które wskazują ilość składników odżywczych, mające na celu zaspokojenie zapotrzebowania organizmu na nie.

 

Normy żywieniowe mają na celu ułatwienie planowania codziennego menu oraz pozwalają sprawdzić sposób żywienia. Poza tym są wykorzystywane przez producentów żywności, którzy opierając się na nich przygotowują wiadomości żywnościowe umieszczane na opakowaniach produktów spożywczych. Specjaliści natomiast korzystają z nich przy opracowywaniu programów mających na celu wzbogacenie menu o odpowiednie składniki odżywcze. Normy żywieniowe biorą również pod uwagę pewien margines błędu. Są dopuszczalne w celu odchylenia na poziomie bezpiecznego spożycia:

  • dzieci, młodzież, kobiety w ciąży oraz matki karmiące – energia +/- 10%, białko - (- 10%);

  • pozostali – tłuszcz +/- 10%, Fe, witaminy A, B1, B2, C - (-10%).

 

Oprócz norm żywieniowych, które ułatwiają planowanie odpowiedniego żywienia zostały opracowane racje pokarmowe. Racja ta określa taką ilość produktów spożywczych, którą jedna osoba powinna zjeść w ciągu doby. Ta ilość zapewnia pokrycie zapotrzebowania na energię oraz składniki odżywcze. Racje pokarmowe zostały stworzone dla osób, które żyją w różnych środowiskach mających inną sytuację ekonomiczną. Układając ją brano pod uwagę ilość pieniędzy, które są przeznaczone na zakupy związane z produktami spożywczymi. Dzielą się one na cztery grupy i zawierają pewne grupy żywności o zbliżonym składzie chemicznym, ale mające różną cenę:

  • racja pokarmowa A dotyczy formy najtańszej. Jest ona przeznaczona tylko i wyłącznie dla osób dorosłych, ale nie na dłuższy czas. Bez względnie nie powinny jej stosować dzieci, młodzież, kobiety w ciąży oraz matki karmiące. Racje te nie są w stanie zapewnić zapotrzebowania na odpowiednie produkty spożywcze.

  • racja pokarmowa B jest racja dostateczną. Wymaga ona umiarkowanych wydatków na produkty spożywcze. Jest w stanie zapewnić zapotrzebowanie na odpowiednie składniki odżywcze oraz energię wszystkim grupom ludności.

  • racja pokarmowa C jest racją, która jest w pełni wartościowa. Koszty, które trzeba ponieść, by pokryć w pełni zapotrzebowanie są uważane za średnio wysokie.

  • racja pokarmowa D jest uważana za idealną. Wymaga ona wysokich nakładów finansowych, ale odwdzięcza się bardzo dużym marginesem bezpieczeństwa.

 

Należy zwrócić uwagę na fakt, że droższa racja pokarmowa charakteryzuje się dużą zawartością produktów spożywczych, które uważane są za droższe czyli mięsa, warzyw, wędlin oraz owoców. Na chwilę obecną nie stosuje się racji pokarmowych A oraz B. Jak zatem prawidłowo ułożyć jadłospis? Oto przykłady prawidłowego żywienia:

  • potrawy powinny zawierać białko zwierzęce, witaminę A oraz C, wapno, żelazo oraz błonnik. Są to składniki odżywcze, który nieodpowiedni poziom w organizmie jest najczęstszy. Wiąże się to z niedostatecznym umieszczaniem w menu takich produktów jak ryby, jaja, nabiał, mleko, ciemne pieczywo, owoce i warzywa;

  • potrawy powinny posiadać odpowiednią konsystencję, kolor oraz smak;

  • potrawy, które wchodzą w skład jednego posiłku powinny być zachować odpowiednią równowagę pomiędzy zawartością tłuszczu oraz cukrów;

  • posiłek powinien zawierać białko zwierzęce;

  • w jednym posiłku nie należy spożywać potraw, które mają podobne produkty spożywcze czyli zupy z makaronem z ryżem w daniu głównym;

  • mleko oraz nabiał powinny być spożywane w ciągu całego dnia, a nie w czasie jednego posiłku;

  • każdemu posiłkowi powinny towarzyszyć owoce i warzywa pod różną postacią;

  • należy dopasować liczbę posiłków spożywanych w ciągu dnia do indywidualnego rytmu. Może być ich od trzech do pięciu;

  • dobowe zapotrzebowanie na energię należy podzielić biorąc pod uwagę liczbę spożywanych w ciągu dnia posiłków;

  • pomiędzy jednym a drugim posiłkiem należy zachować odstęp nie większy niż cztery godziny. Wiąże się to z poziomem glukozy, który wzrasta po jedzeniu i zwiększa wydajność pracy naszego organizmu. Po upływie czterech godzin następuje znaczny spadek glukozy więc czujemy się zmęczeni i jesteśmy mniej wydajni.

 

Opracowane na podstawie: „Zasady żywienia, Podręcznik dla zawodu kucharz małej gastronomii w zasadniczej szkole zawodowej”, E. Superczyńska, M. Żylińska-Kaczmarek, Wydawnictwo REA s. j., Warszawa 2004.

Autor
Redakcja Ciam.pl
Tagi

Sprawdź ceny PRODUKTÓW

 

Copyright Ciam.pl 2013 Wszelkie prawa zastrzeżone. Korzystanie z portalu oznacza akceptację Regulaminu i Polityki Prywatności. Projekt i realizacja: APISOFT

W ramach niniejszego serwisu wykorzystujemy mechanizm cookies. Więcej informacji w "Polityce prywatności i plików cookies".